🏠
⚗️ LABZ MODE — Stardust Overworld  ·  Features experimentais ativas  · 
Elephants in the Room · Post 3 / 33 · ER.BB.003

Niddesa Brief Description Of Paticca Samuppada

Breve descrição de Paticca Samuppada

PDPNER.BB.003
SectionElephants in the Room
Levelintermediate
Reading time10

March 7, 2022; revised February 1, 2023

The niddesa version (Brief Description) of Paṭicca Samuppāda provides more clarity than the uddesa (utterance) version. We discuss the niddesa version in this post.

Three "Elephants in the Room"

1. During the emergence of Mahāyāna (with Sanskrit literature) around 2000 years ago, had distorted meanings of keywords like anicca and anatta. Misinterpretation of Ānāpānasati as "breath meditation" by Buddhaghosa got incorporated into Theravāda Buddhism about 1500 years ago.

  • Buddha Dhamma (Buddhism) came out of yet another dark period of 300-400 years thanks to the efforts of some British civil servants and European scholars starting in the 1800s. However, they (unintentionally) made those earlier distortions permanent using the newly discovered printing press. Furthermore, they started the practice of translating the Pāli Tipiṭaka word-for-word to English.
  • The adoption of wrong interpretations of keywords like anicca and anatta due to the influence of Mahāyāna would be ONE issue to tackle. Misinterpretation of Ānāpānasati as "breath meditation" is the SECOND. I have discussed those two issues in the past but will address them again in this series of posts.
  • Before that, I need to address the more urgent THIRD issue that resulted from translating the Tipiṭaka word-by-word. Most of these contradictions can be seen even by a child without any knowledge of Pāli. That is what I will call the FIRST "Elephant in the Room." It is impossible to translate the Tipiṭaka word-for-word and convey the embedded deep concepts.
The First "Elephant in the Room"

2. The following verse (in the uddesa form) is from the "Dutiyabodhi Sutta (Ud 1.2)". The Pāli version of the corresponding verses are in Ref. 1:

"In the second part of the night, he reflected on dependent origination in reverse order:

When this doesn't exist, that is not; due to the cessation of this, that ceases. That is: When ignorance ceases, choices cease. When choices cease, consciousness ceases. When consciousness ceases, name and form cease. When name and form cease, the six sense fields cease. When the six sense fields cease, contact ceases. When contact ceases, feeling ceases. When feeling ceases, craving ceases. When craving ceases, grasping ceases. When grasping ceases, continued existence ceases. When continued existence ceases, rebirth ceases. When rebirth ceases, old age and death, sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress cease. That is how this entire mass of suffering ceases."

Insane Discussions in Discussion Forums

3. There is a recent discussion at Dhamma Wheel: "Do Arhats experience contact with their sixfold sense media? What about vedanā?" It is a clear example of the confusion caused by such translations. The participants are understandably confused by translations like in the sutta in #2 above.

  • The translation in #2 plainly says that when ignorance (avijjā) is not there, choices (saṅkhāra), consciousness (viññāṇa), and the rest of the entities cease to exist.
  • We all agree that the Buddha and Arahants do not have even a trace of avijjā (ignorance about the Four Noble Truths) left.
  • Then, according to the translations in #2 above, they would not generate any more saṅkhāra and would not have consciousness (viññāṇa). That means they would essentially not be living! That is what confused those people in that discussion forum in the above link.
  • On the contrary, the Buddha lived for 45 years after Enlightenment. He experienced all six sensory faculties, used them optimally, and had the best mind. He could recall any event in the past as far as he desired. But he also felt all types of vedanā, including bodily dukkha vedanā (he had back problems and once was injured by Devadatta)

4. So, where is the problem? Is that sutta wrong?

  • The sutta is perfectly fine. Such problems arise when translators start translating Pāli suttas word-for-word without paying attention (or not understanding) the basic concepts in Buddha Dhamma.
  • The critical point is that many suttas are in the highly-condensed uddesa version. There are THREE levels of explanations, as discussed in "Sutta Interpretation – Uddēsa, Niddēsa, Paṭiniddēsa."
  • The niddēsa form provides a slightly expanded version. Then the paṭiniddēsa form provides details with examples. If someone tries to translate the uddesa version to English word-for-word, that leads to severe problems, as seen in #2 and #3 above.
  • Many keywords have different usages depending on the context. For example, viññāṇa cannot be translated as "consciousness" for all cases because there are many types of viññāṇa (for instance, vipāka viññāṇa and kamma viññāṇa are two VERY different types.) One needs to know which kind of viññāṇa a given sutta discusses.
How Can One Learn Paṭicca Samuppāda by Reading These Translations?

5. There are "24 results for avijjānirodhā," meaning there are at least 24 suttas with the INCORRECT verse of Ref. 1. Many of the suttas in this list are from the Saṁyutta Nikāya 12, discussing Paṭicca Samuppāda. I don't see how anyone can learn Paṭicca Samuppāda by reading those English translations!

  • In all those instances, the standard verse in Paṭiloma (Backward) Paṭicca Samuppāda, "avijjā nirodhā saṅkhāranirodho, saṅkhāra nirodhā viññāṇa nirodho," is translated to English as "When ignorance ceases, choices cease. When choices cease, consciousness ceases..."
  • Did the Buddha lose consciousness upon attaining Buddhahood? Does an Arahant lose consciousness when reaching Arahanthood? On the contrary, we know that the Buddha lived for 45 years after the Enlightenment, and many Arahants lived for long times after Arahanthood and taught Dhamma to others.
  • The problem is worse because it does not matter who the translator is. All English translations I have seen have the exact direct, word-for-word translation.
The problem of Word-for-Word Translations Is Much Deeper

6. Of course, the problem is much more severe. Even the Anuloma (Forward) Paṭicca Samuppāda is incomprehensible with such word-by-word translations.

  • The sutta in Ref. 2 (and all the suttas of the list in #5) states: "avijjā paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṁ.." which they translate as "Ignorance is a condition for choices. Choices are a condition for consciousness.."
  • There are MANY types of saṅkhāra. Some arise due to avijja, but Arahants who have no avijjā generate other types of saṅkhāra.
What Are "Choices" and "Volitional Formations"?

7. Another problem is translating saṅkhāra as "choices" and "volitional formations." No one has explained what those words mean. Here is an instance where that question came up, and a "non-answer" was given: "Explaining sankhāra= "choices." Here is another discussion that ended without a resolution: "The way I analyzed Saṅkhāra."

  • Mano saṅkhāra (defined as vedanā and saññā) arises with any sensory event. Thus any vipāka viññāṇa would have mano saṅkhāra.
  • However, saṅkhāra in "avijjā paccayā saṅkhārāare abhisaṅkhāra. We accumulate kamma based on our thoughts, speech, and actions based on abhisaṅkhāra. That is the niddesa explanation. Thus, kamma viññāṇa arise due to abhisaṅkhāra
  • In many posts, I have explained the above in detail in the paṭiniddesa version, but we will discuss them again here in upcoming posts.
  • Only kamma viññāṇa cease to arise for an Arahant. They do experience vipāka viññāṇa.

8. Stated in another way, anyone (even without a basic understanding of Buddha Dhamma) can do word-for-word translations. It is just a matter of keeping a dictionary and translating word by word. But that leads to utter confusion, as we saw above.

  • Many standard dictionaries are those compiled by early European scholars like Rhys Davids. They had no understanding of Buddha's profound teachings. They learned Pāli (and Sanskrit) from the locals and then translated the Tipiṭaka word-for-word!
  • Think about that. That is equivalent to saying that anyone who understands French and English can translate a textbook on medicine from French to English! Would that make sense?
Niddesa Version of Explanation

9. The steps in the Paṭiloma Paṭicca Samuppāda (in the sutta of #2 above) are in the "utterance (uddesa)" form. That is to recite the 11 steps. Those steps need explanations in either the niddēsa (brief descriptions) or the paṭiniddēsa (detailed explanations.)

  • We can see some clarity in the niddesa version below, which is the next level of explanation. This version uses more specific types of saṅkhāra, viññāṇa, etc.

10. In the niddēsa version, the steps would be: ".. when avijjā ceases abhisaṅkhāra cease, when abhisaṅkhāra cease kamma viññāṇa cease; when kamma viññāṇa cease nāmarūpa cease; when nāmarūpa cease saḷāyatana cease; when saḷāyatana cease samphassa cease; when samphassa cease samphassa-jā-vedanā cease; when samphassa-jā-vedanā cease taṇhā cease; when taṇhā cease upādāna cease; when upādāna cease bhava cease; when bhava cease jāti cease; when jāti cease jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā cease. That is the end of the whole mass of suffering.

  • We are beginning to see some clarity on the question discussed at the Dhamma Wheel forum in #3 above.
  • All those terms in blue WILL cease to exist for an Arahant. But the Arahant WILL experience vipāka viññāṇa (ordinary consciousness via the six senses) and normal feelings (vedana) that arise with such consciousness, for example.
  • Of course, jāti refers to future births in the Uppatti Paṭicca Samuppāda. All births (including the one that Arahant was born to) will undergo old age, decay, suffering, and eventual death. Thus even an Arahant will be subjected to them until the death of the physical body. But no more births and no more suffering after that!

11. I have not translated key Pāli words to English in #10 above. In many cases, there are no equivalent English words!

  • It is only kamma viññāṇa that would stop arising for a Buddha or an Arahant. Ordinary consciousness (vipāka viññāṇa) would be there until their death (Parinibbāna.) 
  • Of course, the reader needs to know what is meant by kamma viññāṇa and vipāka viññāṇa. See "Abhisaṅkhāra Lead to Kamma Viññāṇa."
Why Don't Others See the "Elephant in the Room"?

12. How have such apparent contradictions gone unnoticed for so long? We may never fully understand that. But I think it is due to several factors.

  • Many people who turn to Buddhism may accept certain concepts without looking for inconsistencies. Some may think Buddhism has some "mystical features" that they are not supposed to question.
  • Another is people's high respect towards bhikkhus/scholars who have written "books" on Buddhism. While honoring bhikkhus is undoubtedly exemplary, the Buddha taught us not to believe even his own words without asking questions to clarify any doubtful concept.
  • But the main reason most English-speaking people do not "see the elephant" is the following. Most don't understand that words like saṅkhāra and viññāṇa cannot be just translated word-by-word as "formations" and "consciousness." They do not even have a basic idea of Paṭicca Samuppāda. I will be spending most time clarifying these basic concepts in this series. But we all need first to agree that there is a problem!
  • Recent comments in discussion forums have led me to conclude the above. No matter how obvious the error I point out, they say, "Oh, I just believe so and so." They will not even acknowledge that there is a problem. I say something like, "Person X  says 2 plus 3 is 6-  Is that not a contradiction?" They ignore that and start commenting about an entirely different issue.
Concept of Paṭicca Samuppāda in Simple Terms

13. It will be quite beneficial to understand the basic framework of Paṭicca Samuppāda.

  • In the next post, I will explain that using simple examples. As the Buddha instructed, one needs to grasp the concepts. Memorization of words/verses is of no benefit.
References

1. Relevant verse from "Dutiyabodhi Sutta (Ud 1.2)":

"Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ paṭiccasamuppādaṁ paṭilomaṁ sādhukaṁ manasākāsi:

Iti imasmiṁ asati idaṁ na hoti, imassa nirodhā idaṁ nirujjhati, yadidaṁ—avijjā nirodhā saṅkhāranirodho, saṅkhāra nirodhā viññāṇa nirodho, viññāṇa nirodhā nāmarūpa nirodho, nāmarūpa nirodhā saḷāyatana nirodho, saḷāyatana nirodhā phassa nirodho, phassa nirodhā vedanā nirodho, vedanā nirodhā taṇhā nirodho, taṇhā nirodhā upādāna nirodho, upādāna nirodhā bhava nirodho, bhava nirodhā jāti nirodho, jāti nirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.

2. Relevant verse from "Paṭhamabodhi Sutta (Ud 1.1)": 

"Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ paṭiccasamuppādaṁ anulomaṁ sādhukaṁ manasākāsi:

Iti imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati, yadidaṁ—avijjā paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṁ, viññāṇa paccayā nāmarūpaṁ, nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṁ, saḷāyatana paccayā phasso, phassa paccayā vedanā, vedanā paccayā taṇhā, taṇhā paccayā upādānaṁ, upādāna paccayā bhavo, bhava paccayā jāti, jāti paccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti."

7 de março de 2022; revisado em 1º de fevereiro de 2023

A versão niddesa (breve descrição) do Paṭicca Samuppāda oferece mais clareza do que a versão uddesa (enunciado). Discutimos a versão niddesa neste ensaio.

Três “elefantes na sala”

1. Durante o surgimento do Mahāyāna (com a literatura sânscrita) há cerca de 2.000 anos, os significados de palavras-chave como Anicca e Anattā foram distorcidos. A interpretação errônea de Ānāpānasati como “meditação da respiração” por Buddhaghosa foi incorporada ao Buddhismo Theravāda há cerca de 1.500 anos.

  • O Buddha Dhamma (Buddhismo) saiu de mais um período sombrio de 300 a 400 anos graças aos esforços de alguns funcionários públicos britânicos e estudiosos europeus a partir do século XIX. No entanto, eles (sem intenção) tornaram essas distorções anteriores permanentes usando a recém-descoberta imprensa. Além disso, eles deram início à prática de traduzir o Tipiṭaka Pālī palavra por palavra para o inglês.
  • A adoção de interpretações errôneas de palavras-chave como Anicca e Anattā, devido à influência do Mahāyāna, seria UMA questão a ser abordada. A interpretação equivocada de Ānāpānasati como “meditação da respiração” é a SEGUNDA. Já discuti essas duas questões no passado, mas voltarei a abordá-las nesta série de ensaios.
  • Antes disso, preciso abordar a TERCEIRA questão, mais urgente, que resultou da tradução do Tipiṭaka palavra por palavra. A maioria dessas contradições pode ser percebida até mesmo por uma criança sem qualquer conhecimento de Pālī. É isso que chamarei de PRIMEIRO “elefante na sala”. É impossível traduzir o Tipiṭaka palavra por palavra e transmitir os conceitos profundos nele contidos.
O Primeiro “Elefante na Sala”

2. O verso a seguir (na forma uddesa) é do “Dutiyabodhi Sutta (Ud 1.2)”. A versão em Pālī dos versos correspondentes encontra-se na Ref. 1:

“Na segunda parte da noite, ele refletiu sobre a originação dependente na ordem inversa:

Quando isto não existe, aquilo não existe; devido à Cessation disto, aquilo cessa. Ou seja: Quando a ignorância cessa, as escolhas cessam. Quando as escolhas cessam, a consciência cessa. Quando a consciência cessa, nome e forma cessam. Quando nome e forma cessam, os seis campos sensoriais cessam. Quando os seis campos sensoriais cessam, o contato cessa. Quando o contato cessa, a sensação cessa. Quando a sensação cessa, o desejo cessa. Quando o desejo cessa, o apego cessa. Quando o apego cessa, a existência continuada cessa. Quando a existência continuada cessa, o Renascimento cessa. Quando o Renascimento cessa, a velhice e a morte, a dor, o lamento, a angústia, a tristeza e o sofrimento cessam. É assim que toda essa massa de sofrimento cessa.”

Discussões insanas em fóruns de discussão

3. Há uma discussão recente no Dhamma Wheel: “Os Arhats experimentam contato com seus seis meios sensoriais? E quanto à Vedanā?” É um exemplo claro da confusão causada por tais traduções. Os participantes estão compreensivelmente confusos com traduções como a do Sutta no nº 2 acima.

  • A tradução no nº 2 diz claramente que, quando a Avijjā não está presente, as escolhas (Saṅkhāra), a consciência (Viññāṇa) e o restante das entidades deixam de existir.
  • Todos concordamos que o Buddha e os Arahants não têm mais nem mesmo um traço de Avijjā (ignorância sobre as Quatro Nobres Verdades).
  • Então, de acordo com as traduções no nº 2 acima, eles não gerariam mais Saṅkhāra e não teriam consciência (Viññāṇa). Isso significa que eles essencialmente não estariam vivos! Foi isso que confundiu aquelas pessoas naquele fórum de discussão no link acima.
  • Pelo contrário, o Buddha viveu por 45 anos após a Iluminação. Ele experimentou todas as seis faculdades sensoriais, usou-as de maneira ideal e possuía a melhor mente. Ele podia relembrar qualquer evento do passado, tanto quanto desejasse. Mas ele também sentia todos os tipos de Vedanā, incluindo Dukkha Vedanā corporal (ele tinha problemas nas costas e certa vez foi ferido por Devadatta)

4. Então, onde está o problema? Esse Sutta está errado?

  • O sutta está perfeitamente correto. Tais problemas surgem quando os tradutores começam a traduzir as Suttā em Pālī palavra por palavra, sem prestar atenção (ou sem compreender) os conceitos básicos do Buddha Dhamma.
  • O ponto crítico é que muitos Suttā estão na versão uddesa, altamente condensada. Existem TRÊS níveis de explicações, conforme discutido em “Interpretação do Sutta – Uddēsa, Niddēsa, Paṭiniddēsa”.
  • A forma niddēsa oferece uma versão ligeiramente expandida. Já a forma paṭiniddēsa fornece detalhes com exemplos. Se alguém tentar traduzir a versão uddesa para o inglês palavra por palavra, isso leva a sérios problemas, como visto nos itens 2 e 3 acima.
  • Muitas palavras-chave têm usos diferentes dependendo do contexto. Por exemplo, viññāṇa não pode ser traduzido como “consciência” em todos os casos, pois há muitos tipos de viññāṇa (por exemplo, vipāka viññāṇa e kamma viññāṇa são dois tipos MUITO diferentes). É preciso saber que tipo de Viññāṇa um determinado sutta aborda.
Como se pode aprender Paṭicca Samuppāda lendo essas traduções?

5. Existem “24 resultados para avijjānirodhā”, o que significa que há pelo menos 24 Suttā com o verso INCORRETO da Ref. 1. Muitos dos suttas desta lista são do Saṁyutta Nikāya 12, que discute Paṭicca Samuppāda. Não vejo como alguém possa aprender Paṭicca Samuppāda lendo essas traduções em inglês!

  • Em todos esses casos, o versículo padrão no Paṭiloma (Retroativo) Paṭicca Samuppāda, Avijjā nirodho, Saṅkhāra nirodho, Viññāṇa nirodho, é traduzido para o inglês como “Quando a Avijjā cessa, as escolhas cessam. Quando as escolhas cessam, a consciência cessa...”
  • O Buddha perdeu a consciência ao atingir a iluminação? Um Arahant perde a consciência ao atingir a iluminação? Pelo contrário, sabemos que o Buddha viveu por 45 anos após a iluminação, e muitos Arahants viveram por muito tempo após a iluminação e ensinaram o Dhamma a outros.
  • O problema é ainda pior porque não importa quem seja o tradutor. Todas as traduções para o inglês que vi apresentam a tradução direta e literal, palavra por palavra.
O problema das traduções palavra por palavra é muito mais profundo

6. É claro que o problema é muito mais grave. Até mesmo o Anuloma (Forward) Paṭicca Samuppāda é incompreensível com tais traduções palavra por palavra.

  • O sutta na Ref. 2 (e todos os suttas da lista no nº 5) afirma: Avijjā Paccayā saṅkhārā, saṅkhāra Paccayā viññāṇaṁ...” que eles traduzem como “A ignorância é uma condição para as escolhas. As escolhas são uma condição para a consciência...”
  • Existem MUITOS tipos de Saṅkhāra. Alguns surgem devido à Avijjā, mas os Arahants, que não têm Avijjā, geram outros tipos de Saṅkhāra.
O que são “escolhas” e “formações volitivas”?

7. Outro problema é traduzir Saṅkhāra como “escolhas” e “formações volitivas”. Ninguém explicou o que essas palavras significam. Aqui está um exemplo em que essa questão surgiu e uma “não resposta” foi dada: “Explicando Saṅkhāra = ‘escolhas’”. Aqui está outra discussão que terminou sem uma resolução: “A maneira como analisei Saṅkhāra”.

  • Mano Saṅkhāra (definido como Vedanā e Saññā) surge com qualquer evento sensorial. Assim, qualquer Vipāka Viññāṇa teria Mano Saṅkhāra.
  • No entanto, saṅkhāra em Avijjā Paccayā saṅkhārāsão Abhisaṅkhāra. Acumulamos Kamma com base em nossos pensamentos, palavras e ações fundamentadas em Abhisaṅkhāra. Essa é a explicação niddesa. Assim, o Kamma Viññāṇa surge devido ao Abhisaṅkhāra
  • Em muitos ensaios, expliquei o acima exposto em detalhes na versão paṭiniddesa, mas discutiremos isso novamente aqui nas próximas postagens.
  • Apenas o kamma viññāṇa deixa de surgir para um Arahant. Eles experimentam o vipāka viññāṇa.

8. Dito de outra forma, qualquer pessoa (mesmo sem um entendimento básico do Buddha Dhamma) pode fazer traduções palavra por palavra. É apenas uma questão de ter um dicionário à mão e traduzir palavra por palavra. Mas isso leva a uma confusão total, como vimos acima.

  • Muitos dicionários padrão são aqueles compilados por estudiosos europeus antigos, como Rhys Davids. Eles não tinham compreensão dos ensinamentos profundos do Buddha. Eles aprenderam Pālī (e Sânscrito) com os habitantes locais e então traduziram o Tipiṭaka palavra por palavra!
  • Pense nisso. Isso equivale a dizer que qualquer pessoa que entenda francês e inglês pode traduzir um livro didático de medicina do francês para o inglês! Isso faria sentido?
Versão Niddesa da Explicação

9. As etapas do Paṭiloma Paṭicca Samuppāda (no Sutta nº 2 acima) estão na forma de “enunciado (uddesa)”. Isso significa recitar as 11 etapas. Essas etapas precisam de explicações na forma de niddēsa (breves descrições) ou paṭiniddēsa (explicações detalhadas).

  • Podemos ver alguma clareza na versão niddesa abaixo, que é o próximo nível de explicação. Esta versão utiliza tipos mais específicos de Saṅkhāra, Viññāṇa, etc.

10. Na versão niddēsa, os passos seriam: “... quando Avijjā cessa, Abhisaṅkhāra cessa; quando Abhisaṅkhāra cessa, Kamma Viññāṇa cessa; quando Kamma Viññāṇa cessa, Nāmarūpa cessa; quando Nāmarūpa cessa, Saḷāyatana cessa; quando os Saḷāyatana cessam, o Samphassa cessa; quando o Samphassa cessa, o Samphassa-jā-Vedanā cessa; quando o Samphassa-jā-Vedanā cessa, o Taṇhā cessa; quando o Taṇhā cessa, o Upādāna cessa; quando o Upādāna cessa, o Bhava cessa; quando o Bhava cessa, o Jāti cessa; quando Jāti cessa, jarāmaraṇaṁ, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā cessam. Esse é o fim de toda a massa de sofrimento.

  • Estamos começando a ver alguma clareza sobre a questão discutida no fórum Dhamma Wheel no nº 3 acima.
  • Todos esses termos em azul DEIXARÃO de existir para um Arahant. Mas o Arahant EXPERIMENTARÁ Vipāka Viññāṇa (consciência comum por meio dos seis sentidos) e uma Vedanā (sentimento normal) que surgem com tal consciência, por exemplo.
  • É claro que jāti se refere a nascimentos futuros no Uppatti Paṭicca Samuppāda. Todos os nascimentos (incluindo aquele em que o Arahant nasceu) passarão por velhice, decadência, sofrimento e eventual morte. Assim, mesmo um Arahant estará sujeito a eles até a morte do corpo físico. Mas não haverá mais nascimentos e não haverá mais sofrimento depois disso!

11. Não traduzi palavras-chave em Pālī para o inglês no item 10 acima. Em muitos casos, não há palavras equivalentes em inglês!

  • É apenas o kamma viññāṇa que deixaria de surgir para um Buddha ou um Arahant. A consciência comum (Vipāka viññāṇa) permaneceria até a morte deles (Parinibbāna). 
  • É claro que o leitor precisa saber o que se entende por kamma viññāṇa e vipāka viññāṇa. Veja “Abhisaṅkhāra conduzem a kamma viññāṇa”.
Por que os outros não veem o “elefante na sala”?

12. Como essas contradições aparentes passaram despercebidas por tanto tempo? Talvez nunca entendamos isso completamente. Mas acho que se deve a vários fatores.

  • Muitas pessoas que se voltam para o Buddhismo podem aceitar certos conceitos sem procurar inconsistências. Algumas podem pensar que o Buddhismo tem algumas “características místicas” que não devem ser questionadas.
  • Outro fator é o grande respeito das pessoas pelos Bhikkhū/estudiosos que escreveram “livros” sobre o Buddhismo. Embora honrar os Bhikkhū seja, sem dúvida, exemplar, o Buddha nos ensinou a não acreditar nem mesmo em suas próprias palavras sem fazer perguntas para esclarecer qualquer conceito duvidoso.
  • Mas a principal razão pela qual a maioria das pessoas de língua inglesa não “vê o elefante” é a seguinte. A maioria não entende que palavras como Saṅkhāra e Viññāṇa não podem ser simplesmente traduzidas palavra por palavra como “formações” e “consciência”. Eles nem mesmo têm uma noção básica de Paṭicca Samuppāda. Passarei a maior parte do tempo esclarecendo esses conceitos básicos nesta série. Mas todos nós precisamos primeiro concordar que existe um problema!
  • Comentários recentes em fóruns de discussão me levaram a concluir o que foi dito acima. Não importa o quão óbvio seja o erro que eu aponte, eles dizem: “Ah, eu simplesmente acredito nisso e naquilo”. Eles nem mesmo reconhecem que há um problema. Eu digo algo como: “A pessoa X diz que 2 mais 3 é 6 — isso não é uma contradição?” Eles ignoram isso e começam a comentar sobre uma questão totalmente diferente.
O conceito de Paṭicca Samuppāda em termos simples

13. Será bastante benéfico compreender a estrutura básica do Paṭicca Samuppāda.

  • No próximo ensaio, explicarei isso usando exemplos simples. Como o Buddha instruiu, é preciso compreender os conceitos. A memorização de palavras/versos não traz nenhum benefício.
Referências

1. Verso relevante do “Dutiyabodhi Sutta (Ud 1.2)”:

Atha kho Bhagavā, diante daquele ser, tendo-o levado à samādhi, durante a metade da noite, contemplou o Paṭicca Samuppāda de forma adequada:

Se isto existisse, aquilo não existiria; com o nirodho disto, aquilo cessa; a saber: com o nirodho da Avijjā, cessam as Saṅkhāras; com o nirodho das Saṅkhāras, cessa a Viññāṇa; com o cessação da consciência cessa a forma e o nome; com o cessação da forma e do nome cessa o Saḷāyatana; com o cessação do Saḷāyatana cessa o contato; com o cessação do contato cessa a sensação; com o cessação da sensação cessa a Taṇhā; com o cessação da Taṇhā, cessa o Upādāna; com o cessação do Upādāna, cessa o Bhava; com o cessação do Bhava, cessa o Jāti; com o cessação do Jāti, desaparecem a velhice, a morte, a dor, o lamento, a angústia, a aflição, a desesperança e a apreensão. “Assim, o nirodho do conjunto da dukkha em si mesmo”

2. Verso relevante do “Paṭhamabodhi Sutta (Ud 1.1)”: 

“Então, o Bhagavā, por causa daquele ser, tendo-o levado à samādhi, na primeira parte da noite, contemplou a dependência recíproca de forma adequada e correta:

Assim, com esta presença, isto ocorre; com o surgimento disto, isto surge, a saber: a Avijjā é a condição para as saṅkhārā; as saṅkhārā são a condição para a Viññāṇa; a Viññāṇa é a condição para o nome e a forma; Nāmarūpa Paccayā Saḷāyatana, Saḷāyatana Paccayā Phassa, Phassa Paccayā Vedanā, Vedanā Paccayā Taṇhā, Taṇhā Paccayā Upādāna, Upādāna Paccayā bhavo, Bhava Paccayā Jāti, Jāti Paccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti."